ابو الحسن قزوينى

88

فوايد الصفويه ( فارسى )

قتل عام شاه جهان آباد كه از حكم نادر به وقوع آمده ، موز و نان آن عصر تاريخ « غم عام » يافته‌اند ، و شيخ محمدعلى حزين [ معتقد است كه ] سليمان ميرزا نامى از پسران شاه طهماسب نوشته [ است ] ، و ميرزا خليل اموى صفوى [ در ] تاريخى كه در هند نوشته ، ايراد بر شيخ حزين گرفته [ است كه آن را ] القاسب ميرزا نامى يكى از پسران آن حضرت نوشته است . « 113 » چه در هندوستان بودن و وقايع ايران از تقرير اقوال مترددين نوشتن ، از دانش بعيد [ است ] . مصرع : ببين تفاوت ره از كجاست تا به كجا و باز استاد گويد ( 127 ر ) مصرع : شنيدن كى بود مانند ديدن فرزندان آن حضرت دو نفرند ؛ عباس ميرزا و حسين ميرزا ، چنانچه حالات آن حضرت را مير قاسم موسوى سبزوارى كه از منشيان آن حضرت بود ، در « تذكره » خود مفصل زينت نگارش داده و واقعات سلطان حسين ميرزا ، خلف آن حضرت را كه در خفيه منوچهر بيگ گرجى به طرف آذربايجان برده ، مخفى از اغيار به تربيتش ساعى بوده ، ايما كرد ، و ميرزا صادق نيز مفصل واقعات را در تاريخى كه در سنهء يك هزار و دو صد به اتمام و انجام رسانيده است ، ذكر كرد ، هر گاه [ هر چه ] مطالعه كنندگان [ به ] خواهند ، از آنجا جويند ، مختصر آن درين اوراق خواهد آمد . وقايع بدايع زمان آن حضرت كشته شدن اسماعيل ميرزاست كه برادر

--> بطور مثال ميرزا محمد خليل مرعشى صفوى در « مجمع التواريخ » ، ( ص 83 و 84 ) مىنويسد : زمانى كه محمدحسين خان قاجار به سبزوار آمد ، طهماسب متوجه مقصود او شد و وانمود كرد كه براى شكار از شهر خارج مىشود . اما محمدحسين به قصد وى پى برد و او را دستگير كرد و به قتل رساند و فرزند او عباس را در چاهى سرنگون و هلاك كرد . نعش عباس بعدها به محل معروف به صفه شاه طهماسب بزرگ منتقل شد . ولى در توضيحات ص 130 متن فوايد الصفويه مستقيما بدان اشاره دارد كه اين نوشته ميرزا خليل در « مجمع التواريخ » صحت ندارد . ضمنا مىدانيم كه وى توسط نادر به نام شاه عباس سوم بر تخت نشانده شد . ( 113 ) - « مجمع التواريخ » در ص 83 معتقد است كه القاص ميرزا ( القاسب ميرزا ) پسر شاه طهماسب دوم قبل از مرگ پدر در گذشته بود .